The wartime girls.

Vrouwen in de Tweede Wereldoorlog

-Girlpower in de Tweede Wereldoorlog

Cover Girlpower - kopie - kopie Auteur: Annabel JungeCover Girlpower - achterflap
Boekvorm: paperback, rijkelijk geïllustreerd met zwart-wit foto’s
Pagina’s: 230
Uitgever: Aspekt
ISBN: 978.94.6153.397.5
Verschenen: juni 2015 (tweede -herziene- druk)
Verkrijgbaar:  bij de boekhandels en online (o.a. bij Bol.com)

 

 

 

Oorlog was voornamelijk een mannenzaak, zo werd er altijd gedacht. Maar er waren veel vrouwen, die zich eveneens ingezet hebben voor het landsbelang en vaak met gevaar voor eigen leven. De drijvende kracht achter de veranderde positie van de vrouw in oorlogstijd was Eleanor Roosevelt. Vrouwelijke journalisten waren verantwoordelijk voor verandering van de oorlogsverslaggeving; vrouwen hadden belangrijke taken bij de luchtvaart; en natuurlijk mag ook de artistieke inzet van vrouwen niet ontbreken in deze korte inleiding tot een boeiend onderwerp. Met de volgende hoofdstukken:

-First Lady of the World -Eleanor Roosevelt

-Pers: schrijvende pers, fotojournalistiek, radio

-Aviatiek: ATA-Spitfirewomen, WASP, WAVES

-Kunst: Pin-up art, war art

 

Eleanor Roosevelt by Thomas Haller Buchanan  -especially drawned for  'Girlpower' (http://www.pictorialartsjournal.com/)

Eleanor Roosevelt by Thomas Haller Buchanan -specially drawn for ‘Girlpower’
(http://www.pictorialartsjournal.com/)

Fragment uit Girlpower -uit de Inleiding:

‘Achter iedere succesvolle man staat een vrouw’ luidt een bekend gezegde, maar dat vrouwen ook heel goed in staat zijn om zelf verantwoording te nemen voor hun daden, hebben veel vrouwen bewezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Aan de kant van de geallieerden
bijvoorbeeld hebben vrouwen op uiteenlopende gebieden bijdragen aan de oorlogsinspanningen geleverd, maar na de oorlog is weinig van hun prestaties bekend gebleven.

Toen in de jaren ’20 veel Europese landen kampten met een sterk dalende bevolkingsaanwas, werd de uiterst belangrijke betekenis van het moederschap nog eens benadrukt om de groei te stimuleren.
Maar de ‘roaring twenties’ was ook de tijd, waarin het fenomeen van de Nieuwe Vrouw gecreëerd werd. Amerika liep daarin voorop. Deze vrouw zag zichzelf ingeklemd tussen de traditionele verwachtingspatronen en het verlangen om haar talenten te ontwikkelen en zodoende haar individualiteit te ontdekken. Gaandeweg voerde die bevrijdingsdrang tot meer zelfstandigheid en de durf om meer voor zichzelf op te komen.

De Tweede Wereldoorlog bood daarom uitkomst voor veel vrouwen die graag meer uit het leven wilden halen dan zich alleen in dienst te stellen van het moederschap en als brave echtgenote het gezin zien draaiende te houden, terwijl hun mannen aan het front streden of te werk waren gesteld als dwangarbeider. Zij verruilden het huishouden liever voor een baan buitenshuis.
De meest voor de hand liggende baan voor vrouwen was de verpleging, aangezien ze gewoonlijk beschikten over het talent van de liefdevolle verzorging voor hun medemens. Velen trokken dan ook als verpleegster richting de frontlinies om de gewonde soldaten te verzorgen. Anderen, die zich aanzienlijk minder tot deze verzorgende taak geroepen voelden, gingen werken in de munitiefabrieken, die dringend personeel nodig hadden. De meeste mannen waren inmiddels vertrokken om hun dienstplicht te vervullen. Maar er waren ook vrouwen die meer in het verborgene actief wilden zijn voor hun land in oorlogstijd, ze gingen in het verzet.

Dit boek laat zien dat er ook vrouwen waren die meer avontuurlijke carrières ambieerden. Het waren allemaal vrouwen, die de moed bezaten om over hun eigen grenzen heen te gaan. Onder hen waren vrouwen die daarmee hun beroep een andere dimensie wisten te geven,
zoals de oorlogsjournalisten. Dankzij deze vrouwen is de teneur in de oorlogsverslaggeving drastisch veranderd, zoals we in dit boek zullen zien. De journalisten zochten ook dikwijls vernuftige wegen om hun verhaal te kunnen schrijven, zoals het verhaal van de journaliste Martha Gellhorn aantoont.

Andere vrouwen wilden letterlijk hun vleugels uitslaan. Zij kozen het luchtruim en werden piloot. Dat gebeurde onder meer in Amerika, maar ook Engeland had een squadron vrouwelijke oorlogsvliegers.

Ook op artistiek gebied lieten de vrouwen in de oorlogsjaren zich niet onbetuigd. Terwijl de wereld op zoek was naar womanpower om de moraal van de troepen aan het front hoog te houden, werd de oplossing gevonden in de kunst. Talrijke vrouwen leverden hun bijdragen als model voor de kunstvorm die in de jaren ’40 immense populariteit bereikte, de pin-up. Dan blijkt ook dat vrouwen niet alleen maar mooi waren, maar dat ze ook vernuftige ideeën tot ontwikkeling konden brengen, zoals de beroemde filmster Hedy Lamarr liet zien. De ontwikkeling van onze smartphones is in feite te danken aan deze vrouw.
Er waren ook vrouwen die er van overtuigd waren dat zij als geen ander de kunst
tot het creëren beheersten. Als pin-upartiest slaagden zij erin de roem van hun mannelijke collega’s op zijn minst te evenaren. Een aantal vrouwen gebruikte hun creativiteit juist om de wereld laten zien wat een oorlog kon aanrichten. Zij wisten een aanstelling te bemachtigen
als oorlogskunstenares.

De grote stimulator achter de bewustwording van de vrouwelijke kracht was zonder enige twijfel First Lady van Amerika Eleanor Roosevelt. Gedurende haar jaren als gouverneursvrouw en later als presidentsvrouw maakte zij zich sterk voor het verbeteren van de positie van de vrouw in de maatschappij. De oorlogsjaren waren daarbij een belangrijke tijd. Niet zo verwonderlijk dat deze bijzondere vrouw een soort van leidraad vormt door dit boek heen.

Net als Eleanor Roosevelt wil ook  ‘Girlpower’ de vrouwen uit de Tweede Wereldoorlog onder de aandacht brengen. Immers, velen van hen zijn ondanks hun indrukwekkende betekenis, toch uit de geschiedenis geschreven. Simpelweg, omdat ze vrouw waren, want op hun vakgebied deden de vrouwen beslist niet onder voor hun mannelijke collega’s!